Turkish-born, Hannover-trained pianist and composer Kemal Cem Yilmaz has thus far had one album reviewed in Fanfare, his Audite recording of Bach’s Goldberg Variations. It was reviewed in 41:6 by James Maiello, who didn’t find much to recommend it.

Schubert’s two sets of Impromptus are played by many and beloved by all. I’m not sure why, on the present album, Yilmaz and/or Audite’s production team chose to program the two sets in reverse order. Both, it’s true, were written in 1827, the last full year of Schubert’s life, but at least the D 899 set was partially published while the composer was still alive, whereas the D 935 set wasn’t published until 1839, 11 years after his death. I suppose it doesn’t really matter what order you listen to them in, but I’m always struck by the perversity of it when works are programmed, for no discernible reason, contrary to expected norms and common sense.

That said, I like Yilmaz’s performances a lot. He plays with a singing tone, nimble finger work, the right amount of pedal in the right places, and he’s quite adept at sculpting the melodic lines from out of the accompaniment. We hear the contours of the song hidden within and emerging from the rhythmic patterns and shifting harmonies.

Yilmaz is not unique, however, in these respects, and I’d be hard-pressed to say that he is better at it than five of my favorites: Andreas Haefliger (Sony), Maria João Pires (Deutsche Grammophon), Krystian Zimerman (Deutsche Grammophon), Wilhelm Kempff (Deutsche Grammophon), and Radu Lupu (Decca). That I would put Yilmaz in this same company is high praise indeed.

Since we’ve been asked to mention it, I will tell you that if you’re interested in acquiring this release in surround-sound format, it’s available as an HD download at audite.de.

I’m at a loss whether to call this unusual juxtaposition of Strauss and Shostakovich balanced or schizoid—all the melodic rapture belongs to Strauss, all the deep tragic feeling to Shostakovich. In the Victorian era a violin sonata couldn’t be all marzipan and sunshine without exhibiting post-Paganini virtuosity. Neither of these works complies. Strauss’s Violin Sonata dates from the years, 1887 and 1888, when he was ready to burst forth with great orchestral tone poems, and at times, as in the opening piano flourish that aspires to be the opening of Ein Heldenleben, you can hear that Strauss needed a grander stage than chamber music affords. He doesn’t particularly exploit the violin’s ability to dazzle except in passing moments, so his Violin Sonata must fly on the wings of song, which is does quite lusciously.

Since I’ve never collected the work, I have no decided opinions about existing recordings, but to my ears the superb German violinist Franziska Pietsch and competition-winning Spanish pianist Josu De Solaun offer an ideal performance. I’ve admired every release I’ve heard from Pietsch, who has grown into a major interpretative talent from her beginnings as a child prodigy in East Germany. Her playing exhibits real command besides the expected tonal beauty, perfect technique, and musicality. Strauss wrote a solo-quality part for the piano, too, and De Solaun takes full advantage in bold, bravura style. Pietsch’s equally bold, expansive approach gives the piece a dramatic dimension missed by even such stellar violinists as Gil Shaham and Gidon Kremer, both on DG.

If the Strauss came at the beginning of his golden triumphant years, the Shostakovich Violin Sonata belongs to a late period where acclaim and the end of any possible political persecution were counterweighed with bad health and flagging energy. In collaboration with David Oistrakh, the dedicatee, the sonata was completed in October 1968, and in keeping with the gray no man’s land of the early Brezhnev years, it can be played for stark desolation, tight-lipped understatement, and bitterness. Even without editorializing, it’s a work that gains its power, as with so much late Shostakovich, by staring life’s grim realities in the face.

I sometimes wonder how violinists could discover any bright spots in the score; moreover, the famous and all-but-definitive Melodiya recording with Oistrakh and Richter seemed to extract the utmost in emotion, such as it was, that the score could offer. The piece’s enervated expression calls for the passacaglia theme in the finale to be introduced in dry pizzicato by the violin, as if muttered on the verge of a refusal to speak. Pietsch and De Soluan are less existential than Oistrakh and Richter (we aren’t invited to bring suicide pills with us, just in case). Pietsch uses a purer, less abrasive tone than Oistrakh, and long stretches are more meditative than despairing.

One advantage of a softened approach is that when Pietch’s violin does cry out desperately, the gesture makes for a strong contrast, where Oistrakh and Richter can seem relentlessly dogged. Besides her great musicality, Pietsch is also a colorist, matching different tonal qualities to suit each passage. She unleashes an angry, acerbic outburst in the Scherzo, surpassing anyone I’ve heard before. She bows with a wildness almost shocking as the music’s fury mounts. In the finale Pietsch and De Solaun inject interest, even mystery, into writing that can feel deliberately banal.

Altogether, despite the odd programming, this is an outstanding release and a must-listen for both works if you love them. The recorded sound is close, detailed, and very lifelike. The two performers have been a duo only since 2017—this is their debut disc together—and it is announced that they will make a series of recordings for Audite.

Deze bijzondere release is de debuutopname van het Thuringer Bach Collegium en markeert het begin van zijn samenwerking met Audite. Hertog Johann Ernst IV van Sachsen-Weimar (1696-1715) werd onderwezen door Johann Gottfried Walther; Johann Sebastian Bach analyseerde ook de composities van de jonge hertog en arrangeerde enkele van zijn concerti voor klavierinstrumenten voor eigen gebruik. Georg Philipp Telemann legde de laatste hand aan de vioolconcerti. De resultaten zijn onmiskenbaar Italiaans: soms briljant virtuoos, soms contemplatief en lyrisch gecomponeerd door de ‘Thüringer Vivaldi’ die veel te vroeg overleed.

Johann Ernst van Sachsen-Weimar (foto), geboren in Weimar in 1696 en heel jong overleden in 1715, was een Duitse hertog. Hoewel hij heel jong overleed, was en bleef hij bekend als componist. Sommige van zijn concerti werden voor klavecimbel of orgel door Johann Sebastian Bach, die destijds de organist van het hof in Weimar was, getranscribeerd. Bach was nl. hoforganist en kamermusicus, later concertmeester, van Willem Ernst, hertog van Saksen-Weimar, de oom van Johann Ernst.

Johann Ernst IV was de jongste zoon van hertog Johann Ernst III. uit Saksen-Weimar (1664-1707) uit zijn tweede huwelijk met Charlotte (1672-1738), dochter van Landgraaf Frederik II van Hessen-Homburg. Na het overlijden van zijn vader in 1707, werd de 10-jarige, samen met zijn oudere halfbroer Ernst augustus, nominaal Hertog van Saxe-Weimar. De broers waren onder het regentschap van hun oom Hertog Wilhelm Ernst. Johann Ernst studeerde aan de Universiteit van Utrecht en werd in 1713 op een cavaliertocht gestuurd. Hier kreeg hij een tumor op zijn been, die zich ondanks uitgebreide verzorging van zijn moeder en kuurverblijven in Schwalbach en Frankfurt, snel verspreidde. De hertog overleed op 18-jarige leeftijd en werd niet begraven in Weimar, maar in de crypte van het kasteel Bad Homburg.

Johann Ernst was muzikaal zeer begaafd. Hij werd reeds tijdens zijn vroege jeugd opgeleid door de Weimar-hofmuzikant Eilenstein en componeerde ongeveer 19 concerti waarmee hij invloed had op de muziek uit de Weimar-periode van Johann Sebastian Bach. Bachs Concerto voor piano nr. 13 in C groot BWV 984, gecomponeerd in 1713/14, werd geschreven naar het Vioolconcert op nr. 4 van Johann Ernst. Na Johann Ernst’ overlijden, publiceerde Georg Philipp Telemann zijn concerti.

Volgens Walthers Lexicon, gepubliceerd in 1732, componeerde Johann Ernst 19 instrumentale stukken in een periode van negen maanden, kort voor zijn dood, toen Walther hem compositie leerde. Acht vioolconcerti bestaan in hun originele instrumentatie. Bach heeft er drie van getranscribeerd: Op. 1 Nrs. 1 en 4 en het Concerto a 8 in G. Een ander concerto van Johann Ernst is alleen bekend door Bachs transcriptie in C. Geen origineel is geïdentificeerd voor BWV 983: het werd mogelijk overgeschreven door Bach van een concerto van Johann Ernst. Het model voor BWV 977 is eveneens verloren: ook in dit geval is een mogelijke toekenning van het verloren origineel aan Johann Ernst onzeker.

Johann Ernst studeerde tussen februari 1711 en juli 1713 aan de Universiteit van Utrecht. Vanuit Utrecht kon hij centra als Amsterdam en Düsseldorf bezoeken en het is bekend dat hij kopieën van Italiaanse muziek naar Weimar stuurde. Er wordt met name gedacht dat hij Vivaldi’s vioolconcerti op.3 kende. De belangstelling van Johann Ernst voor het verzamelen van muziek was genoegzaam bekend dat P. D. Kräuter, toen hij verlof vroeg om bij Bach in Weimar te studeren, de Franse en Italiaanse muziek noemde die de prins daar naar verwachting zou introduceren. Kräuter prees ook de virtuositeit van Johann Ernst als violist.

Tijdens zijn leven heeft Walther achtenzeventig concerti voor klavier getranscribeerd. Bach produceerde ook een aantal virtuoze orgel (BWV 592-6) en klavecimbel (BWV 972-987) arrangementen. Deze omvatten enkele van de eigen werken van Johann Ernst (BWV 592, 592a, 595, 982, 984 en 987) evenals werken van Duitse en Italiaanse componisten, onder wie Telemann (BWV 985) en Vivaldi (BWV 972, 973 enz.). De Bach-transcripties zijn ruwweg gemaakt in de periode juli 1713-juli 1714 tussen Johann Ernsts terugkeer uit Utrecht en het laatste vertrek van de hertog uit Weimar.

Er is een aantal wetenschappelijke discussies over de rol van Johann Ernst bij het maken van deze arrangementen, of hij nu een of twee van de musici opdracht gaf of met name Bach, een deel van de door Johann Ernst verzamelde werken ter wille van zichzelf bestudeerde. Er zijn suggesties dat de Prins misschien tijdens een bezoek aan Amsterdam in februari 1713 de blinde organist J. J. de Graff heeft gehoord, van wie bekend is dat hij klavier heeft gespeeld met concerti van andere componisten. Hoe dan ook, de ontmoeting van Bach met de collectie van Johann Ernst, en met name de Italiaanse muziek die het bevatte, had een diepgaande invloed op de ontwikkeling van de muzikale stijl van de componist.

Het Thuringer Bach Collegium, o.l.v. Gernot Sußmuth, heeft met uitbundig enthousiasme, de zes vioolconcerti opgenomen van Prins Johann Ernst, zoals ze postuum gepubliceerd werden in 1718 door Telemann. Deze werken worden gecombineerd met nog twee concerti waarvan de originele Weimar-orkestpartijen de tijd overleefden, een concerto voor trompet en orkest en een concerto voor twee violen die als een bewerking door JS Bach overleefden en in hun oorspronkelijke versie “hersteld” werden.

Door deze baanbrekende opname herleeft een centraal hoofdstuk in de muzikale geschiedenis van Weimar, waarin de werken van de hofcomponist Johann Sebastian Bach ook hun plaats hadden. De concerti van Johann Ernst werden tegelijkertijd met Bachs Weimar-cantates gecomponeerd en leveren als geen ander oeuvre, als het ware de ‘soundtrack’ van het dynamisch muzikaal leven in het paleis. Het muzikaal perspectief was ook een Europees perspectief. In 1713 brak een ware ‘Vivaldimania’ uit, waarbij de werken van de Venetiaanse componist werden gearrangeerd, geïmiteerd en nagevolgd. Dit kan worden ervaren in de schitterende concerti van de prins, gecomponeerd in de beste Vivaldiaanse stijl. Niet te missen!

Die Aufnahme [...] fängt die alten Instrumente mit ihren feinen Obertönen und ihrer Sinnlichkeit präsent ein. Man ist dabei! Die besondere CD, jedem Barock-Freund ans Herz gelegt!

[...] this music captures the “wanderer” in Schumann, that same impulse typical of the Romantics, among whom we must count our Quartetto Italiano, especially in this seminal collection from RIAS.

The resonance of Lucchesini’s upper register shines brightly, courtesy of producer Ludger Boeckenhoff.

Born and trained in Trieste, Franco Gulli (1926-2001) was one of Italy’s leading violinists in the 20th Century. In 1972 he became a professor at the University of Indiana at Bloomington, where he remained until he died. The first record by a violinist that I owned was one of baroque music that he recorded in the 1950s.

Gulli is accompanied here by his wife Enrica Cavalli in excerpts from recitals they gave in Milan in 1981 and 1990. The Violin Sonata of Richard Strauss and the FAE Sonata were recorded in 1990, and Bartok’s Violin Sonata 2 was recorded in 1981. From what I can hear, the Gullis were outstanding musicians, and their interpretations leave nothing to be desired. I wish I had had the opportunity to hear him in concert. A friend of mine who did found him remarkable.

I regret to report that the recorded sound from both recitals is not acceptable. They sound like they were both recorded from the audience on amateur equipment. Once or twice, I can hear a man coughing whose mouth sounds like it is mere inches from the microphone. Gulli is not well represented in recordings, and these are the best performance of his that I have heard.

I was greatly impressed by Franziska Pietsch’s Prokofieff violin sonatas (N/D 2016), so I was excited when this came for review. I am happy to report that my expectations were exceeded. Pietsch plays this music like she is improvising. A native of East Berlin, she didn’t learn this score, she lived it. Until now, my top recommendation for this work was the wonderful recording by the Khachatryan siblings, Sergey and Lusine (J/A 2008). They characterize moments with remarkable vividness. Pietsch and Josu de Solaun play in a different manner. They are not as quicksilver in coloring their sound, but Pietsch especially brings a feeling of great familiarity with the music and its motivation that has the stamp of authority. She has her own way of tone painting that many violinists would never think of. At 5:42 of the first movement, she very briefly lowers the pitch of the note she is playing, producing an effect I had never heard before that I would describe as sickly yet absolutely appropriate. I am sure this is not a technical lapse but a wise choice. She eschews brilliance and polish and plays straight from the heart, and the effect is cathartic. This is at least on a par with the Khachatryans. The recording is warmer and much more present too, so the pianissimo passages aren’t as quiet as they are on the Armenians’ disc; but the enveloping sound, especially in the piano, enhances the music’s emotional effect. This recording is an essential acquisition for people who value this work, the second great Soviet violin sonata after Prokofieff’s Sonata 1.

The Strauss Sonata almost feels like a makeweight, and it was wisely placed before the Shostakovich. I say almost, because Pietsch once again shows what a superb artist she is. She is especially effective in the passages at lower dynamics, as she so often is. She and Solaun don’t quite storm the heavens the way Frank Almond and Wolfgang Wolfram do (M/J 2007), but this is one of the best readings of the work that I’ve heard, and Strauss’s bold optimism comes through powerfully.

Gulli played two Stradivarius violins, the “Marechal Berthier, Vecsey” of 1716 and the “Conte Fontana” dated 1702 on its label but probably from around 1690. Pietsch plays a violin made by Carlo Antonio Testore of Milan in 1751.

This young prince was taught by Johann Gottfried Walther; Bach also perused the young prince's compositions and arranged some of Johann Ernst's concertos for keyboard instruments for his own use and Telemann put the finishing touches to the violin concertos. The results are unmistakably Italianate: at times brilliantly virtuosic, at other times contemplative and lyrical - composed by the 'Thuringian Vivaldi' who died far too early.

Über die Musik des ungarischen Zeitgenossen György Kurtag wird oft behauptet,...

Weit mehr Reize und Überraschungen aber bietet die beim Label Audite veröffentlichte "Birthday Edition". Mit vier neuen CDs setzt sie eine vor drei Jahren gestartete, von Ludger Böckenhoff sorgsam betreute Reihe mit (überwiegend frühen) Rundfunkaufnahmen fort, darunter die legendäre Interpretation von Schuberts "Winterreise" (mit Klaus Billing, Rias 1948, und Hermann Reutter, WDR 1952), des "Schwanengesangs" (mit Günther Weissenborn, WDR 1954) und der "Schönen Magelone" von Johannes Brahms (mit Hermann Reutter, WDR 1952). Dank der frühen Aufnahmen wird die seelische Wirkung begreifbar, die der schwermütig-kunstpriesterliche Jüngling auf seine wahl- und qualverwandten Hörer damals ausgeübt hat.